Vajinismus Nedir?
Vajinismus, pelvik taban kaslarının, vajinaya bir şey girmek istediğinde istemsizce kasılması sonucu cinsel birlikteliğin acılı olması ya da tamamlanamamasıdır. Vajinismus, sadece cinsel ilişkide değil, parmak, tampon veya fitil gibi herhangi bir nesnenin vajina içine girmesi durumunda da yaşanabilmektedir.
Genellikle yanlış ve sağlıksız cinsel mesajların bilinçaltına yerleşerek, vajina çevresindeki kasları refleks olarak kasması gibi faktörlerin sebep olduğu vajinismus hastalığında kişi özellikle cinsel ilişki sırasında kendini geri çekme ve hatta cinsel ilişkiye girmekten kaçınma gibi belirtiler yaşar.
İstem dışı vajina refleksi olan vajinismus, cinsel ilişki esnasında, tamponla, doktor muayenesi ve kendi parmağı ile bile tetiklenebilir. Vajinada oluşan spazm, vajina girişini kapatarak cinsel ilişkiyi imkansız hale getirir. Devam edilmesi halinde ağrıya neden olur. Ayrıca vücudun diğer kas gruplarında da spazmlar oluşturarak bazen soluk almada dahi zorluk yaşatabilir. Vajinismus durumunun bitmesiyle ile birlikte kaslar gevşeyerek eski normal duruma geri döner.
Kadınlarda vajinismus değişik formlarda görülebilir. Bazıları sadece cinsel ilişki esnasında oluşur ancak doktor muayenesi ve tampon koyma esnasında sorun yasamazlar. Bazıları ise hiçbir nesnenin girişine izin vermezler. Kimi durumlarda da kısmen penis girişine izin verir; ancak ilişki ağrılı olur.
Daha önce cinsel ilişkisi olmuş veya olmamış her kadın vajinismus sorunuyla karşı karşıya kalabilir. Kas kasılması nedeniyle daha önce hiçbir şekilde ağrısız cinsel ilişkisi olmaya tiplere ‘primer vajinismus’ adı verilir. Bu durum, birincil tip cinsel ilişki veya ilk jinekolojik muayenede ortaya çıkar. ‘Sekonder vajinismus’ denilen tür ise, daha önce normal ağrısız cinsel ilişkisi olup vajinismusun daha sonra ortaya çıktığı durumları tanımlar. Bazen travma ve cerrahi işlem sonrası primer sorunlar tamamıyla ortadan kalksa dahi cinsel ilişkiye giremezler.
Cinsel ilişkinin gerçekleşmemesi durumu olarak isimlendirilen primer vajinismus, yaşam boyu vajinismus olarak da bilinir. Kadınlar evliliklerine rağmen aylarca bakire olarak kalabilir ve bu durum evlilikte büyük sorunlara neden olur.
Kadınların geçmişte yaşadığı düşük, kürtaj, ve taciz gibi cinsel travmalar sonucunda gelişen vanijismus türüdür. Sekonder vajinismus nadir olarak görülse de bazı kadınlarda doğal yollarla gebe kalıp vajinal yolla doğum yapsalar da cinsel ilişki sırasında sorun yaşayabilirler.
Vajinismus bazen kadınların ruhsal ve psikolojik durumuna, karşı cinse olan ilgi düzeyine, ilişkide rahat hissedip hissetmediklerine bağlı olarak da değişiklik gösterir. Bu durum ise ‘durumsal vajinismus’ olarak adlandırılır.
Vajinal kaslarda istemsiz ve tekrarlayan kasılma ya da spazmın yaşandığı bir cinsel sağlık durumu olan vajinismusun yaygın belirtileri cinsel ilişkiden kaçınma veya cinsel ilişki sırasında bacaklarını kapatma ve kendini geri çekmedir.
Vajinismus, pelvik taban kaslarının istemsiz olarak kasılması sonucu ortaya çıkan, özellikle ağrı ve penetrasyon sorunlarına neden olan vajinal gerginlik ve cinsel işlev bozukluğudur. Çoğu kadın için vajina kaslarının istem dışı, bilinçsizce kasılması bir sürpriz olur. Kadın cinsel istek duyduğu halde ilişki gerçekleşmez. Bu reaksiyonun temelinde değişik, yanlış ve sağlıksız cinsel mesajların ya da kötü tecrübelerin bilinçaltına yerleşerek, vajina çevresindeki kasları refleks olarak kasması yatar. Vajinismusa ağrı korkusu, hamilelik korkusu, cinsel kötü kullanım (abuse), tıbbi veya fiziksel durumlar olduğu gibi aşırı heyecan, yetersiz seks eğitimi, aşırı tutucu veya dengesiz eğitim, evdeki şiddet ortamı, aile korkusu ya da güvensizlik gibi çok çeşitli nedenler de olabilir.
Vajinismus tedavisi için uygulanması gereken bazı egzersizler mevcuttur. Bu egzersizler şu şekilde sıralanabilir:
Uygun tedavinin planlanması için, ağrılı ilişkiye neden olan diğer tıbbi ve fiziksel durumların ekarte edilmesi gerekir. Ağrılı cinsel birleşmeye neden olan bazı durumlar söyle sıralanabilir: Vulvodiniya/vestibulodiniya, pelvis iltihabi hastalıkları (PID), over kisti, mesane veya idrar yolları enfeksiyonları, vajina atrofisi, vajina kuruluğu, vajina prolapsusu, rijit veya kalın himen, doğum travması, vulva kanseri, vajina enfeksiyonları, derideki hastalıklar (Lichen skleroz, egzama, sedef ), eklemleri tutan ve eklem hareketlerini kısıtlayan romatizma hastalıkları.
Herhangi bir belirti (ağrı, akıntı, düzensizlik) olmasa dahi, yılda bir kez rutin jinekolojik muayene ve ultrason kontrolü önerilir. Ayrıca, cinsel aktif kadınlarda rahim ağzı kanseri taraması için Smear testi ve gerekirse HPV testi bu kontrollerin en hayati parçasıdır.
Gebelik planladığınızda, korunmayı bırakmadan en az 3 ay önce muayene olmanız idealdir. Bu süreçte genel sağlık durumunuz kontrol edilir ve bebeğin sinir sistemi gelişimi (nöral tüp defektlerini önlemek) için Folik Asit takviyesine başlanır.
Hayır. Şeffaf, kokusuz ve esnek akıntılar (özellikle yumurtlama döneminde) tamamen doğaldır. Ancak akıntı kötü kokulu, kaşıntılı, peynir kesiği kıvamında veya sarı/yeşil renkli ise mutlaka tedavi edilmesi gereken bir enfeksiyon (mantar, bakteriyel vajinozis vb.) söz konusudur.
Tıbbi olarak, bir kadının kesintisiz 12 ay boyunca adet görmemesi menopoz olarak tanımlanır. Bu süreçten önce sıcak basmaları, uyku düzensizlikleri ve adet döngüsünde kısalmalar görülebilir. Menopoz sonrası yaşanan her türlü vajinal kanama, miktarı ne olursa olsun “anormal” kabul edilir ve vakit kaybetmeden doktora başvurulmalıdır.
Kadınların üreme ve doğum organlarını ilgilendiren hastalıklara kadın hastalıkları adı verilmektedir. Jinekoloji olarak da bilinen kadın hastalıklarında yumurtalık, rahim, idrar torbası, genital bölge sorunları tedavi edilir. Kadınlarda en çok adet düzensizlikleri, vajinal akıntılar, yumurtalık kistleri, çikolata kistleri, miyomlar, rahim veya rahim ağzı kanseri, kısırlık (infertilite), pelvik ağrılar, cinsel fonksiyon bozuklukları, idrar kaçırma gibi sorunlar görülebilir. Bununla birlikte çocuk sahibi olmak isteyen hastalara uygulanan aşılama ve tüp bebek uygulamaları da kadın hastalıkları bölümünü ilgilendirir. Bir kadın hastalıkları uzmanı pek çok alanda teşhis ve tedavi yöntemlerini uygulamaktadır.
