Gebelikte Tarama Testleri Nedir?
Gebelik süreci boyunca hem anne adayının hem de bebeğin sağlığı için çeşitli birçok test yapılır. Bu testler; anne adayının sağlık durumuna, yaşına veya olası risk faktörlerine göre yapılır.
Gebelikte ay ay yapılması gereken testler şunlardır;
Gebelik sürecinin başlangıcında, anne adayının ve bebeğin sağlığını izlemek için bir dizi rutin test yapılması önemlidir.
Bu testler genellikle “ilk ay testleri” olarak adlandırılır ve gebeliğin ilk haftalarında yapılması önerilir.
İlk ay testleri; tam kan sayımı, kan grubunun belirlenmesi, tansiyon ölçümü, idrar tahlili, tiroid fonksiyon testleri, rubella testi ve enfeksiyon taramasını içerir.
Ayrıca bu süreçte kan şekeri seviyelerini izlemek için glukoz tolerans testi de yapılabilir.
Anne adayının hamilelik öncesinde yaptırmadığı testler varsa bu testlerin de hamileliğin başlangıcında yapılması önemlidir.
Bunların yanı sıra gebeliğin ilerleyen dönemlerinde, karaciğer ve böbrek fonksiyon testleri, hepatit taraması, smear testi (rahim ağzı kanseri taraması) ve TORCH taraması gibi ek testler de yapılabilir.
Hamilelik boyunca düzenli olarak yapılan bu testler, anne ve bebeğin sağlığını korumak ve gerektiğinde müdahale etmek için hayati öneme sahiptir.
Gebeliğin ilk trimesteri, yani ilk 14 haftası anne adayının ve bebeğin sağlığını izlemek için kritik bir dönemdir.
Bu dönemde, gebeliğin 11. haftasından itibaren; kan alımı, ultrason ölçümü ve ikili tarama testi gibi önemli testler yapılır.
İkili tarama testi, Down Sendromu gibi farklı kromozom bozuklukları için risk durumunu belirlemek amacıyla kullanılan bir kan testidir.
Bu testte, kandaki Beta hCG ve PAPP-A değerleriyle birlikte bebeğin ense kalınlığı ve burun kemiği ölçülerek Trizomi 21 (Down Sendromu) ve trizomi 18 gibi genetik rahatsızlıkların varlığı tespit edilir.
Ayrıca kemik ölçümü de Down Sendromu riskini değerlendirmede önemli bir gösterge olarak kullanılır. Riskli bir gebelik durumu söz konusuysa, özellikle anne adayının 35 yaşın üzerinde olması veya daha önce Down sendromlu bebek doğum öyküsü varsa Serbest Fetal DNA testi gibi daha detaylı bir test yapılır.
Gebeliğin ikinci trimesteri olarak adlandırılan bu dönemde, yani 16-20. haftalar arasında, üçlü ve dörtlü tarama testleri özellikle ikili tarama testi yaptırmayan kişilerde Down sendromu riskini değerlendirmek için yapılır.
Üçlü tarama testi, 16-18. haftalar arasında en uygun zamanda gerçekleştirilse de, 15 ile 19. haftalar arasında da yapılır.
Bu testlerde kandaki beta hCG, AFP (alfa-fetoprotein) ve serbest estriol değerlerine bakılarak bebeğin Down sendromu (Trizomi 21), genetik problemler ve ayrık omurga hastalığı gibi çeşitli hastalıkların görülme riski değerlendirilir.
Eğer üçlü veya dörtlü tarama testlerinin sonuçları anormal çıkarsa gebeliğin ilerleyen haftalarında farklı tıbbi müdahaleler gerekebilir.
Gebeliğin 20-22. haftaları arasında yapılan detaylı ultrason, fetal anomali taraması olarak da bilinir. Bu ultrason, bebeğin gelişimi ve sağlığı hakkında önemli bilgiler sağlar.
Detaylı ultrasonda; bebeğin parmak yapısı, biçimi, iç organların gelişimi, plasentanın durumu ve rahim ağzı uzunluğu gibi çeşitli parametreler incelenir.
Bu gözlemin amacı, bebeğin doğum öncesindeki gelişimini ve sağlığını değerlendirmek ve olası anormallikleri belirlemektir.
Gebelik sırasında hormonların etkisiyle, diyabet hastası olmayan kadınlarda bile diyabet görülebilir.
Bu durumun farkında olmak ve gerektiğinde tedaviye başlamak, anne ve bebeğin sağlığı açısından kritiktir.
Bu nedenle gebeliğin üçüncü ayı olarak bilinen üçüncü trimester döneminde, genellikle şeker yüklemesi ve tokluk kan şekeri takibiyle diyabet taraması yapılır.
Bu testler, anne adayının kan şekeri düzeylerini değerlendirmek ve gerekirse gestasyonel diyabet teşhisi koymak için kullanılır.
Gebeliğin 35-40. haftalar arasında, anne adayının ve bebeğin sağlığını izlemek için çeşitli testler yapılır. Bu dönemde, Grup B Streptokok bakterisi taraması ve Non Stress Test (NST) önemli testler içerisinde yer alır.
Grup B Streptokok testinde bakteri için kültür örnekleri alınarak bakteri taraması yapılır. NST ile bebeğin kalp atışları ve erken doğum belirtileri incelenir.
Haftalık ultrason incelemesi, amniyon sıvı ölçümü ve biyofizik profili gibi testlerle de bebeğin hareket ve solunum gibi belirtileri takip edilir.
Ayrıca kan uyuşmazlığı olan bebeklerde bu problemle ilgili herhangi bir sorun olup olmadığı da bu dönemde kontrol edilir.
Herhangi bir belirti (ağrı, akıntı, düzensizlik) olmasa dahi, yılda bir kez rutin jinekolojik muayene ve ultrason kontrolü önerilir. Ayrıca, cinsel aktif kadınlarda rahim ağzı kanseri taraması için Smear testi ve gerekirse HPV testi bu kontrollerin en hayati parçasıdır.
Gebelik planladığınızda, korunmayı bırakmadan en az 3 ay önce muayene olmanız idealdir. Bu süreçte genel sağlık durumunuz kontrol edilir ve bebeğin sinir sistemi gelişimi (nöral tüp defektlerini önlemek) için Folik Asit takviyesine başlanır.
Hayır. Şeffaf, kokusuz ve esnek akıntılar (özellikle yumurtlama döneminde) tamamen doğaldır. Ancak akıntı kötü kokulu, kaşıntılı, peynir kesiği kıvamında veya sarı/yeşil renkli ise mutlaka tedavi edilmesi gereken bir enfeksiyon (mantar, bakteriyel vajinozis vb.) söz konusudur.
Tıbbi olarak, bir kadının kesintisiz 12 ay boyunca adet görmemesi menopoz olarak tanımlanır. Bu süreçten önce sıcak basmaları, uyku düzensizlikleri ve adet döngüsünde kısalmalar görülebilir. Menopoz sonrası yaşanan her türlü vajinal kanama, miktarı ne olursa olsun “anormal” kabul edilir ve vakit kaybetmeden doktora başvurulmalıdır.
Kadınların üreme ve doğum organlarını ilgilendiren hastalıklara kadın hastalıkları adı verilmektedir. Jinekoloji olarak da bilinen kadın hastalıklarında yumurtalık, rahim, idrar torbası, genital bölge sorunları tedavi edilir. Kadınlarda en çok adet düzensizlikleri, vajinal akıntılar, yumurtalık kistleri, çikolata kistleri, miyomlar, rahim veya rahim ağzı kanseri, kısırlık (infertilite), pelvik ağrılar, cinsel fonksiyon bozuklukları, idrar kaçırma gibi sorunlar görülebilir. Bununla birlikte çocuk sahibi olmak isteyen hastalara uygulanan aşılama ve tüp bebek uygulamaları da kadın hastalıkları bölümünü ilgilendirir. Bir kadın hastalıkları uzmanı pek çok alanda teşhis ve tedavi yöntemlerini uygulamaktadır.
