Bağırsak Sağlığı ve Mikrobiyota Nedir?
Mikrobiyota, insan vücudunda sindirim sistemi gibi belirli bir ortamda bulunan yararlı ve zararlı tüm mikroorganizmalar topluluğunu ifade eder. Genel olarak, deri, hava yolu, gastrointestinal sistem, idrar yolları, kan, ağız ve yutak bölümünde mikroorganizmaların lokalize olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, dünya üzerinde yapılan çalışmalarla son 10 yılda bu alanda büyük veriler elde edilmiştir. HMP ve Meta HIT projeleri kapsamında mikrobiyomların genetik haritaları çıkarılarak insan sağlığı üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Sağlık profilini en çok etkilediği konu ise bağışıklık sistemidir. Vücudun ikinci beyni olarak adlandırılan bağırsaklar mikroorganizma yükünün büyük bir kısmını taşır ve vücutta önemli mekanizmaların yönetiminden sorumludur.
Mikrobiyota virüsler, bakteriler, mantarlar, protozoalar gibi canlıların yaşadığı konakçıya yararlı ya da patojenike etki yaratmasıyla ilişkilendirilir. Yapılan çalışmalara göre insan vücudunda ortalama olarak %1-3 kg gibi bir ağırlığa sahip olduğu ifade edilir. Ayrıca, organizmanın kendi hücrelerine göre 150 kat daha fazla genetik bilgi taşındığı belirtilir. Mikroorganizmaların taşıdığı genetik materyale de mikrobiyom adı verilir.
Bu alanda, bağırsaklar mikroorganizma çeşitlerine ev sahipliği yapan en önemli organdır. İnsan sindirim sistemi ile doğrudan bağlantısı olan mikroorganizmalara bağırsak mikrobiyotası denir. Bağırsak florası bu doğrultuda geniş bir ekosisteme sahiptir. Bağırsakların doğal bu ekosistemi ise vücutta önemli biyokimyasal olayları gerçekleştirir. Bilinen en önemli faydaları arasında besinlerin parçalanmasında rol oynaması, bağışıklık sistemini güçlendirmesi ve bazı vitaminleri sentezlenmesi vardır.
Bağırsak sağlığı bozulduğunda besinlerin sindirimi tehlikeye gireceği için gıdalardan alınan biyo-yararlılık düşer. Bu nedenle, vücudun ihtiyacı olan enerjide, hücre yenilenme ve iyileşme süreçlerinde olumsuzluklar görülmeye başlar. Savunma cevabı düşebilir ya da bozulabilir, beyin aktivitesi negatif etkilenebilir. Ayrıca, günümüzde kronik inflamasyona bağlı otoimmun hastalıkların temelinde bağırsak florası olduğu vurgulanır. Genel olarak mikrobiyota dengesini bozan durumlar aşağıdaki gibi sıralanabilir:
mikroorganizma dengesini bozabilen ve yararlı bakteri sayısını azaltan bu durumların kısıtlanması ve engellenmesi oldukça önemlidir.
Mikroorganizmaların türü ve sayısı tüm vücudu etkileyerek bağırsakları, bağışıklığı, beyni, metabolizmayı bozabilir. Metabolizmanın yavaşlığına ve iltihaplanmaya neden olan bu durum başta sindirim sistemi problemlerini beraberinde getirir. Genel olarak, mikrobiyota çeşitliliğinin bozulduğunda aşağıdaki hastalıklar ortaya çıkabilir:
Herhangi bir belirti (ağrı, akıntı, düzensizlik) olmasa dahi, yılda bir kez rutin jinekolojik muayene ve ultrason kontrolü önerilir. Ayrıca, cinsel aktif kadınlarda rahim ağzı kanseri taraması için Smear testi ve gerekirse HPV testi bu kontrollerin en hayati parçasıdır.
Gebelik planladığınızda, korunmayı bırakmadan en az 3 ay önce muayene olmanız idealdir. Bu süreçte genel sağlık durumunuz kontrol edilir ve bebeğin sinir sistemi gelişimi (nöral tüp defektlerini önlemek) için Folik Asit takviyesine başlanır.
Hayır. Şeffaf, kokusuz ve esnek akıntılar (özellikle yumurtlama döneminde) tamamen doğaldır. Ancak akıntı kötü kokulu, kaşıntılı, peynir kesiği kıvamında veya sarı/yeşil renkli ise mutlaka tedavi edilmesi gereken bir enfeksiyon (mantar, bakteriyel vajinozis vb.) söz konusudur.
Tıbbi olarak, bir kadının kesintisiz 12 ay boyunca adet görmemesi menopoz olarak tanımlanır. Bu süreçten önce sıcak basmaları, uyku düzensizlikleri ve adet döngüsünde kısalmalar görülebilir. Menopoz sonrası yaşanan her türlü vajinal kanama, miktarı ne olursa olsun “anormal” kabul edilir ve vakit kaybetmeden doktora başvurulmalıdır.
Kadınların üreme ve doğum organlarını ilgilendiren hastalıklara kadın hastalıkları adı verilmektedir. Jinekoloji olarak da bilinen kadın hastalıklarında yumurtalık, rahim, idrar torbası, genital bölge sorunları tedavi edilir. Kadınlarda en çok adet düzensizlikleri, vajinal akıntılar, yumurtalık kistleri, çikolata kistleri, miyomlar, rahim veya rahim ağzı kanseri, kısırlık (infertilite), pelvik ağrılar, cinsel fonksiyon bozuklukları, idrar kaçırma gibi sorunlar görülebilir. Bununla birlikte çocuk sahibi olmak isteyen hastalara uygulanan aşılama ve tüp bebek uygulamaları da kadın hastalıkları bölümünü ilgilendirir. Bir kadın hastalıkları uzmanı pek çok alanda teşhis ve tedavi yöntemlerini uygulamaktadır.
